ScrollToTop

Kulinaria

Miód i produkty pszczele – fakty i mity

  • Joanna Janaszek
  • 745
  • Brak komentarzy

Miód, miodek – zdrowy zamiennik cukru, ma mnóstwo prozdrowotnych właściwości i narosło wokół niego wiele mitów, z którymi dzisiaj się rozprawię! Od kiedy można podawać go dzieciom, czy krystalizacja jest oznaką “fałszywego” miodu, co to jest pierzga, jak stosować pyłek pszczeli, dlaczego nie można gotować miodu – na te i inne pytania znajdziecie odpowiedź w dzisiejszym tekście.

Jak rozpoznać prawdziwy miód?

Tak naprawdę ciężko. Nie ma cech, na których podstawie jednoznacznie można stwierdzić, że ten miód jest “prawdziwy”, a tamten “fałszywy”. Oczywiście wprawne kubki smakowe pszczelarza potrafią wyczuć miód lepszy gatunkowo i gorszy, bezbłędnie ocenić smak i rodzaj miodu oraz domieszki jakich nektarów/spadzi przeważają w danej partii, ale nawet dla smakosza miodu ocena prawdziwości będzie trudna. Dlatego warto wybierać miód ze sprawdzonych pasiek i kupować bezpośrednio od pszczelarzy (chociaż zdarzają się i tacy, którzy oszukują, ale nie popadajmy w paranoję).

Na co w takim razie zwracać uwagę?

Każdy miód prędzej czy później krystalizuje, ale miody mogą być płynne nawet do dwóch lat (w zależności od temperatury przechowywania mogą pozostać płynne dłużej, o tym napiszę dalej), miody ze spadzi iglastej i miody gryczane zawsze są ciemne. Spadziowe od ciemnobrązowego do smoliście czarnego, gryczane zawsze są ciemnobrązowe i czarne, po krystalizacji jaśnieją i mętnieją. Miody akacjowe zawsze są przejrzyste, rzepakowe bardzo szybko krystalizują (nawet do dwóch tygodni) i po krystalizacji są białe lub ewentualnie kremowe. Najłatwiej rozpoznać miód lipowy i gryczany, mają najbardziej charakterystyczny smak.

Rodzaje miodów

Najpopularniejsze miody to:

  • wielokwiatowy
  • lipowy
  • gryczany
  • spadziowy

Poza tym istnieje jeszcze wiele różnych, pysznych rodzajów miodu jak miód faceliowy, nawłociowy, rzepakowy, kremowany, akacjowy. Miód spadziowy może być liściasty lub iglasty w zależności od drzew, na których żerują mszyce (o tym w kolejnym akapicie). Miody dzielimy na nektarowe, nektarowo – spadziowe i spadziowe. Większość z wymienionych miodów są to miody nektarowe czyli powstałe z nektaru zebranego przez pszczoły.

Co to jest spadź/miód spadziowy?

Spadź składa się głównie z soków uszkodzonych przez owady roślin oraz wydzielin owadów, głównie mszyc i czerwców żywiących się właśnie sokami roślinnymi.

Pytałyście czy miód spadziowy nie jest dobry dla dzieci – nie ma znaczenia jaki miód wybierzecie, najważniejsze żeby smakował Waszym pociechom. 🙂

Jaki miód jest najlepszy na przeziębienie?

Na przeziębienia najczęściej polecany jest miód lipowy lub spadziowy. Oba rodzaje miodów charakteryzują się wysoką aktywnością antybiotyczną, wspomagają w leczeniu chorób układu oddechowego. Miód spadziowy ponadto polecany jest przy zaburzeniach przemiany materii, anemii oraz w chorobach serca.

Od kiedy można podawać miód dzieciom?

Miód spożywa się w surowej postaci, może zawierać laseczki Clostridium botulinum odpowiedzialne za produkcję botuliny (jadu kiełbasianego). Dla organizmu dorosłego człowieka  są to ilości niemal niezauważalne, ale u dziecka mogą wywołać chorobę zwaną botulizmem niemowlęcym. Amerykańska Akademia Pediatrii nie zaleca podawania miodu dzieciom do 12 miesiąca życia (surowego jak i przetworzonego). Ponadto pamiętajcie, że miód i produkty pszczele są alergizujące, dlatego uważajcie z pierwszym podaniem go alergikom lub jeżeli w Waszej rodzinie są skłonności do alergii pokarmowych.

Jeżeli interesuje Was temat botulizmu niemowląt polecam artykuł – Miód jako źródło botulizmu niemowląt (klik).

Czy da się kupić miód, w którym nie ma przetrwalników Clostridium Botulinum?

I tak i nie. Otóż można kupić miód pasteryzowany (najczęściej w supermarketach, u pszczelarzy raczej nie znajdziecie), pozbawiony mikrooorganizmów, w tym również laseczek Clostridium Botulinum, trzeba jednak pamiętać, że pasteryzacja niszczy również dobre bakterie. Kupując miód pasteryzowany w zasadzie pozostają Wam jedynie jego walory smakowe.

Znalazłam informacje nt. projektu finansowanego ze środków UE TOPHONEY (klik). Jest możliwa pasteryzacja przy pomocy ultradźwięków, ale nie znalazłam informacji, żeby ta technologia była wykorzystywana poza badaniami w projekcie.

Co to jest miód kremowany?

To miód o specyficznej, półpłynnej (kremowej, idealnej do smarowania) konsystencji. Powstaje w wyniku długotrwałego, mechanicznego mieszania miodu skrystalizowanego. Jest to całkowicie naturalny miód, tak samo wartościowy jak miody płynne lub skrystalizowane. Dzięki swojej konsystencji jest idealny dla dzieci.

Krystalizacja miodu

Krystalizacja budzi skrajne emocje – jedni twierdzą, że krystalizują tylko miody naturalne, inni mówią, że tylko te fałszywe. A jaka jest prawda? Jest to naturalny proces i każdy miód wcześniej czy później ulega krystalizacji. Skrystalizowany miód jest twardy i zawiera jakby kryształki cukru. Krystalizacja jest bardzo ciekawym zjawiskiem, ten sam rodzaj miodu, zlany do słoików po wirowaniu i przechowywany w tym samym pomieszczeniu może krystalizować w różnym czasie (zaobserwowane przeze mnie na wielu słoikach w magazynie Pszczelego Dworku :P).

Czas krystalizacji uzależniony jest głównie od temperatury, w jakiej przechowujemy słoiki z miodem. Najszybciej skrystalizuje miód przechowywany w zimnych miejscach (13 – 18 stopni), najwolniej w ciepłych (20 – 25 stopni).

Miód skrystalizowany ma takie same właściwości jak przed krystalizacją, dekrystalizacja przeprowadzona w odpowiednich warunkach również nie wpływa na jego jakość.

Jeżeli nie lubicie skrystalizowanego miodu (jak ja) trzymajcie go w ciepłym miejscu, a jeżeli skrystalizuje to włóżcie słoik do ciepłej wody (temperatura miodu nie może przekroczyć 40 stopni) i zdekrystalizujcie.

Czy miód po otwarciu trzeba trzymać w lodówce?

Nie. Można, wtedy szybciej się skrystalizuje, ale nie ma takiej potrzeby. Miód przechowywany w szczelnie zakręconym słoiku w zasadzie się nie psuje, nie traci swoich właściwości, można spokojnie trzymać go w szafce. My miody mamy w szafce nad kuchenką. Oczywiście trzeba dbać o podstawową higienę, nie wkładać zaślinionej łyżki itd.

Miodu nie można gotować

Można, ale wtedy pozostaną tylko jego walory smakowe. Jak wspomniałam wyżej maksymalna temperatura miodu może wynosi 40 stopni, do tej temperatury zachowuje swoje właściwości. Jeżeli stosujecie miód do herbaty czy mleka na przeziębienie pamiętajcie aby dodawać go tuż przed wypiciem, do wcześniej ostudzonego płynu.

Miodu nie można nabierać metalową łyżką lub nożem

Nie ma znaczenia czy nakładacie miód metalową czy drewnianą łyżką, nożem czy widelcem – pełna dowolność, byleby narzędzie do nakładania było czyste. Skąd w takim razie ten popularny mit? Miód ma kwaśny odczyn i dawniej twierdzono, że podczas kontaktu z metalem traci swoje właściwości. To tak jak z dietą matki karmiącej, powtarzane z babki, prababki aż w końcu większość w to wierzy.

Czy podczas ciąży i karmienia piersią można jeść miód?

Tak, można z zachowaniem szczególnej ostrożni w przypadku alergików.

Miód w diecie cukrzyków

Miód może być stosowany u chorych na cukrzycę insulinozależną oraz insulinoniezależną, maksymalnie do 30 g dziennie, zawsze pod kontrolą diabetologa.

Inne produkty pszczele

Pyłek kwiatowy (pyłek pszczeli)

To małe żółte, pomarańczowe, brunatne ziarenka – bogate źródło witamin i składników odżywczych. Pyłek stosowany regularnie wspomaga odporność, ale ma również wiele innych, cennych właściwości (stosowany np. w przypadku niedoborów witamin, żelaza, chorób przewlekłych, miażdżycy i wielu innych schorzeniach).

Dawkowanie:

  • dorośli od 3 do 5 łyżeczek dziennie;
  • dzieci od 1 do 2 łyżeczek dziennie;

Pyłek najlepiej zażywać 3 razy dziennie ok. 30 min. przed posiłkiem. W opcji dla zapominalskich wystarczy 2 razy dziennie np. przed śniadaniem i kolacją. Najważniejsza jest regularność – od 2 do 4 razy do roku przez okres od 1 do 3 miesięcy.

Najlepiej przyswaja się pyłek sproszkowany (ale kupując wybierajcie ziarenka, proszkujcie w domu) lub ziarenka rozpuszczone w ciepłej wodzie na kilka godzin przed podaniem. Można rozrobić go też w mleku, jogurcie, zjeść z miodem – tutaj pełna dowolność.

Pierzga

W zasadzie ma takie samo zastosowanie i działanie jak pyłek kwiatowy (powstaje z pyłku kwiatowego), ale jest wzbogacona  o dodatkowe substancje odżywcze, jest bardziej skondensowanym produktem, jest również łatwiej przyswajalna przez organizm.

Dawkowanie:

  • dorośli 2 łyżeczki dziennie;
  • dzieci 1 łyżeczka dziennie;

Propolis (kit pszczeli)

Działa bakteriobójczo, przeciwwirusowo, przyspiesza procesy gojenia i regeneracji tkanek. Najpopularniejsza jest nalewka na spirytusie stosowana w kroplach (my mamy ją w domu w postaci kropelek oraz buteleczki z dozownikiem). Propolis dostępny jest również w maści.

Nooo i na koniec łapcie ode mnie rabat na miodki z Pszczelego Dworku – jak powołacie się na mnie to kupujecie miody w cenach hurtowych 🙂 Cennik (klik, klik)

Źródła:

Właściciel  Zespołu Pasiek Świętokrzyskich Pszczeli Dworek (klik)

“Właściwości biologiczne i działanie lecznicze pyłku kwiatowego zbieranego przez pszczoły” Bogdan Kędzia, Elżbieta Hołderna-Kędzia
Borgis – Postępy Fitoterapii 3-4/2005, s. 103-108

“Właściwości biologiczne i prozdrowotne miodu oraz jego zastosowanie jako zdrowa żywność”
mgr farm. Katarzyna Basista

Podobne wpisy - zapraszam do czytania

O mnie

Cześć! Jestem Asia i bardzo cieszę się, że tu trafiłaś. Jestem mamą dwóch córek - starszej Antoniny i młodszej Franciszki. Ukończyłam kurs Promotora Karmienia Piersią, a od 2016 roku współpracuję z grupą Bezpieczni zajmującą się bezpieczeństwem w podróży. Jestem założycielką pierwszej w Polsce grupy poświęconej fotelikom montowanym tyłem (RWF), do której Cię serdecznie zapraszam. Wychowuję w bliskości, cenię rozmowę i szczerość, uwielbiam fotografię i dobre jedzenie. Chcesz wiedzieć więcej? Rozgość się i zostań na dłużej! :)

Odwiedź nas na Instagramie

Close